Καρκίνος του Μαστού: Έγκαιρη Διάγνωση, Δείκτες Νεοπλασίας και Γενετικός Έλεγχος | NY LAB

Ο Οκτώβριος είναι αφιερωμένος διεθνώς στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση για τον καρκίνο του μαστού, μια νόσο που αφορά εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως.

Η συγκεκριμένη περίοδος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση για κάτι που συχνά παραμελείται: η φροντίδα της υγείας δεν πρέπει να ξεκινά όταν εμφανιστούν συμπτώματα.

Η ενημέρωση, η γνώση των παραγόντων κινδύνου, ο κατάλληλος προληπτικός έλεγχος και, όπου υπάρχει ένδειξη, ο εργαστηριακός ή γενετικός έλεγχος μπορούν να συμβάλουν στη σωστή αξιολόγηση της υγείας κάθε γυναίκας.

Καρκίνος του μαστού: Γιατί η έγκαιρη διάγνωση έχει σημασία

Ο καρκίνος του μαστού είναι ένας από τους συχνότερους καρκίνους στις γυναίκες. Η ηλικία αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου, ενώ ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει και το οικογενειακό ιστορικό.

Στα αρχικά στάδια, ο καρκίνος του μαστού μπορεί να μην προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Αυτό σημαίνει ότι μια γυναίκα μπορεί να αισθάνεται απολύτως καλά και, παρ’ όλα αυτά, να χρειάζεται, ανάλογα με την ηλικία και το ατομικό της προφίλ, να ακολουθεί τον κατάλληλο προληπτικό έλεγχο.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της νόσου, γι’ αυτό και η πρόληψη και η ενημέρωση έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Γι’ αυτό και η ενημέρωση έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Τι είναι οι νεοπλασματικοί (καρκινικοί) δείκτες;

Οι νεοπλασματικοί δείκτες είναι ουσίες που μπορούν να μετρηθούν στο αίμα και, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες στο πλαίσιο της ιατρικής αξιολόγησης.

Στον καρκίνο του μαστού, δύο από τους δείκτες που χρησιμοποιούνται είναι οι:

• CA 15-3
• CEA (Καρκινοεμβρυϊκό Αντιγόνο)

Υπάρχει όμως μια σημαντική διευκρίνιση:

Ένας αυξημένος καρκινικός δείκτης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει καρκίνος.

Αντίστοιχα, μια φυσιολογική τιμή δεν αποτελεί απόλυτη εγγύηση ότι δεν υπάρχει νόσος.

Οι τιμές των καρκινικών δεικτών μπορεί να επηρεαστούν και από άλλους παράγοντες. Για τον λόγο αυτό, δεν πρέπει να ερμηνεύονται μεμονωμένα.

CA 15-3 και CEA: ποιος είναι ο ρόλος τους;

Το CA 15-3 αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς καρκινικούς δείκτες που σχετίζονται με τον καρκίνο του μαστού.

Το CEA είναι ένας ακόμη δείκτης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκεκριμένα κλινικά πλαίσια.

Οι δύο δείκτες μπορεί να έχουν χρησιμότητα κυρίως στην παρακολούθηση ασθενών με γνωστή νόσο και στην αξιολόγηση της πορείας της, πάντα σε συνδυασμό με την κλινική εικόνα και τις υπόλοιπες εξετάσεις.

Δεν αποτελούν από μόνοι τους εξετάσεις προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του μαστού σε γυναίκες χωρίς συμπτώματα.

Με άλλα λόγια, μια φυσιολογική τιμή CA 15-3 ή CEA δεν σημαίνει ότι μια γυναίκα δεν χρειάζεται τον ενδεδειγμένο προληπτικό έλεγχο, ενώ μια αυξημένη τιμή δεν αποτελεί από μόνη της διάγνωση καρκίνου.

Η σωστή ερμηνεία γίνεται πάντα σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.

Τι σημαίνει το οικογενειακό ιστορικό;

Το οικογενειακό ιστορικό αποτελεί έναν σημαντικό παράγοντα στην αξιολόγηση του κινδύνου.

Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχει η παρουσία καρκίνου του μαστού ή των ωοθηκών σε στενούς συγγενείς, ιδιαίτερα όταν η διάγνωση έχει γίνει σε νεαρή ηλικία ή όταν υπάρχουν περισσότερα περιστατικά στην ίδια οικογένεια.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται πιο αναλυτική αξιολόγηση του κληρονομικού κινδύνου.

Και εδώ μπορεί να έχει θέση ο γενετικός έλεγχος.

BRCA1 και BRCA2: τι μας δείχνει ο γενετικός έλεγχος;

Τα BRCA1 και BRCA2 είναι γονίδια που συμμετέχουν σε μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA.

Ορισμένες κληρονομικές παθογόνες μεταλλάξεις σε αυτά τα γονίδια συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών, μεταξύ άλλων καρκίνων.

Ο γενετικός έλεγχος για BRCA1 και BRCA2 δεν είναι εξέταση που δείχνει αν μια γυναίκα έχει σήμερα καρκίνο.

Μπορεί όμως, σε γυναίκες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, να βοηθήσει στην αναγνώριση μιας κληρονομικής προδιάθεσης και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός εξατομικευμένου προγράμματος παρακολούθησης.

Δεν χρειάζεται κάθε γυναίκα να υποβληθεί σε έλεγχο BRCA1/BRCA2. Η ένδειξη για γενετικό έλεγχο αξιολογείται με βάση το προσωπικό και οικογενειακό ιστορικό και, όπου χρειάζεται, σε συνεργασία με τον κατάλληλο ιατρό ή γενετικό σύμβουλο.

Τα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται

Παρότι ο πρώιμος καρκίνος του μαστού μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα, κάθε νέα και ασυνήθιστη αλλαγή στον μαστό χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ενδεικτικά:

• ογκίδιο ή σκληρία στον μαστό ή στη μασχάλη,
• αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού,
• αλλαγές στο δέρμα,
• εισολκή της θηλής,
• ασυνήθιστη έκκριση από τη θηλή,
• επίμονη ή ασυνήθιστη αλλαγή στην περιοχή του μαστού.

Είναι σημαντικό, ωστόσο, να γνωρίζουμε ότι πολλές από αυτές τις αλλαγές μπορεί να οφείλονται και σε καλοήθεις καταστάσεις. Δεν αποτελούν από μόνες τους ένδειξη καρκίνου, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση από γιατρό.

Πρόληψη σημαίνει σωστή ενημέρωση

Η πρόληψη δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες πρέπει να κάνουν όλες τις διαθέσιμες εξετάσεις.

Σημαίνει ότι γνωρίζουμε τους παράγοντες κινδύνου, γνωρίζουμε το οικογενειακό μας ιστορικό και συζητάμε με τον γιατρό μας ποιος έλεγχος είναι κατάλληλος για εμάς.

Η μαστογραφία και ο κατάλληλος απεικονιστικός έλεγχος αποτελούν βασικά εργαλεία της έγκαιρης ανίχνευσης. Οι αιματολογικές εξετάσεις και οι καρκινικοί δείκτες έχουν τον δικό τους ρόλο, όταν υπάρχει η κατάλληλη ένδειξη.

Και σε γυναίκες με συγκεκριμένο προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό, ο γενετικός έλεγχος μπορεί να προσφέρει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με τον κληρονομικό κίνδυνο.

Το σημαντικό είναι κάθε εξέταση να γίνεται για τον σωστό λόγο, τη σωστή χρονική στιγμή και να ερμηνεύεται σωστά.

Στο NY LAB, η πρόληψη είναι καθημερινή υπόθεση

Στο NY LAB, η πρόληψη και η έγκαιρη ανίχνευση αποτελούν βασικό μέρος της φιλοσοφίας μας.

Οι αιματολογικές εξετάσεις και οι καρκινικοί δείκτες CA 15-3 και CEA, καθώς και ο κατάλληλος γενετικός έλεγχος, μπορούν να αποτελέσουν σημαντικά εργαλεία στο πλαίσιο της εξατομικευμένης ιατρικής αξιολόγησης.

Ο Οκτώβριος είναι μια καλή αφορμή για να θυμηθούμε ότι η υγεία της γυναίκας αξίζει την ίδια προσοχή σε κάθε ηλικία.

Ενημερωθείτε, γνωρίστε το οικογενειακό σας ιστορικό, συζητήστε με τον γιατρό σας και, όταν υπάρχει ένδειξη, προχωρήστε στον κατάλληλο εργαστηριακό ή γενετικό έλεγχο.

Η πρόληψη ξεκινά από την ενημέρωση.

Η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να κάνει τη διαφορά.

* Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία. Η ανάγκη και η συχνότητα των εργαστηριακών εξετάσεων θα πρέπει να αποφασίζονται εξατομικευμένα σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό.